Centralnym punktem uroczystości była Eucharystia celebrowana pod przewodnictwem bp. Piotra. W modlitwie wziął także udział bp senior Tadeusz Pikus. Zebranych powitał miejscowy proboszcz ks. kan. Wiesław Niemyjski. Pozdrowił przybyłe duchowieństwo, przedstawicieli władz parlamentarnych, samorządowych, służb mundurowych, lokalnych instytucji, poczty sztandarowe, architektów i wykonawców prac remontowych, przybyłych gości oraz parafian.

Homilię wygłosił bp Piotr Sawczuk. Przypomniał w niej nie tylko dzieje franciszkanów w Drohiczynie i budynków sakralnych przez nich zarządzanych, ale również historię domku z Nazaretu, który był świadkiem sceny Zwiastowania. W IV w. odnalazła go św. Helena. Od tego momentu zaczęli się w nim gromadzić chrześcijanie. Zbrojne konflikty, gównie z muzułmanami, sprawiły, że domek ostatecznie znalazł swoje miejsce w Loreto we Włoszech. Wzorowane na tym loretańskim domki powstawały w wielu innych miejscach chrześcijańskiej Europy, między innymi w kilkunastu miejscach w Polsce, co świadczy o wielkiej sile nazaretańskiego przesłania, o sile pobożności maryjnej i o pragnieniu posiadania u siebie choćby namiastki Nazaretu. W tego ducha wpisuje się również drohiczyńska kaplica. Biskup podziękował wszystkim zaangażowanym w jej renowację.

Po homilii miał miejsce wymowny moment. Celebransi udali się do odnowionej kaplicy. Tam bp Piotr Sawczuk odmówił specjalną modlitwę błogosławieństwa. Pokropił wodą święconą zarówno kaplicę, jak i obraz znajdujących się w jej głównym ołtarzu.

Na zakończenie Mszy św. wikariusz generalny ks. prał. Zbigniew Rostkowski odczytał specjalnie przygotowany dekret upamiętniający to wydarzenie. Po raz pierwszy w kaplicy, przed wystawionym Najświętszym Sakramentem, odprawiono nabożeństwo ku czci Matki Bożej Loretańskiej. Po błogosławieństwie licznie wyznaczone osoby podpisały się pod pamiątkowym dekretem.

Przed Eucharystią o historii tego miejsca w swoim wystąpieniu opowiedział ks. kan. Zenon Czumaj – dyrektora Archiwum i Muzeum Diecezjalnego w Drohiczynie. Przybliżył burzliwe dzieje świątyń i klasztoru ojców franciszkanów, których obecność w Drohiczynie sięga początków XV w. Różnorodne zawieruchy dziejowe, nawiedzające miasto pożary trawiły zarówno kolejne kościoły, jak i zabudowania klasztorne. Historia Kaplicy Loretańskiej związana jest z postacią Stanisława Karola Łużeckiego. Był on pomysłodawcą i głównym fundatorem powstania tego obiektu sakralnego. Jego pragnienie zbiegło się z Wiktorią Wiedeńską – spektakularnym zwycięstwem króla Jana III Sobieskiego nad Turkami. Sam król miał być jednym z fundatorów kaplicy. Jej budowę ukończono w 1696 r. Przez kolejne lata była ona wykańczana i upiększana. W roku 1832 kościół został zamknięty, zakon skasowany a zakonnicy wywiezieni. Z czasem świątynia popadła w ruinę. Częściowa odbudowa kościoła nastąpiła w dwudziestoleciu międzywojennym. Jednak dopiero czas po II wojnie światowej pozwolił, aby małymi krokami odbudowywać świątynię pofranciszkańską. Natomiast sama kaplica wróciła do dawnego splendoru właśnie teraz.

Ks. kan. Wiesław Niemyjski przypomniał, że starania o renowację kaplicy mają swój początek w roku 2011. Wtedy to ówczesny proboszcz ks. prał. Stanisław Ulaczyk podjął pierwsze kroki w kierunku odbudowy kaplicy. Jego starania kontynuował ks. kan. Zbigniew Średziński. Pierwsze prace remontowo-budowlane w 2018 r. wykonała firma JARBUD z Białegostoku, według projektu arch. Antoniego Makarewicza. W latach 2018-2025 Pracownia Konserwacji Zabytków ARTE z Poznania – pod kierunkiem Andrzeja Lewandowskiego – dokonała rekonstrukcji i restauracji kaplicy. Projekt posadzki wykonał inż. Tadeusz Adamski z Warszawy. Jak podkreślił ks. Niemyjski, odrestaurowana kaplica ma być nie tylko barokowym zabytkiem, który będzie przyciągał turystów, ale jej głównym celem jest być miejscem kultu, modlitwy, zwłaszcza różańcowej oraz adoracji Najświętszego Sakramentu. W kaplicy umieszczono relikwie bł. Ignacego Kłopotowskiego.

Kaplica Loretańska w Drohiczynie jest jedną z siedemnastu tego typu w całej Polsce. W regionie stanowi perełkę baroku i jest jednym z najpiękniejszych obiektów sakralnych.

tekst i zdjęcia – ks. Marcin Gołębiewski